وام یک میلیاردی مسکن چند درصد از بودجه خرید یک واحد را می تواند پوشش دهد؟

به گزارش تجارت ایده آل، اگر سقف وام مسکن افزایش یابد اما قیمت مسکن چند برابر و درآمد خانوار کمتر از هزینه‌های زندگی رشد کند، مبلغ بزرگ‌تر وام الزاماً به معنای خانه‌دار شدن خانوارهای بیشتری نیست. 

افزایش سقف وام خرید مسکن از محل اوراق گواهی حق‌تقدم (تسه)، در ظاهر قدرت تسهیلاتی متقاضیان خرید خانه را دو برابر کرده است؛ اما در شرایطی که درآمد خانوارها فاصله زیادی با قیمت مسکن دارد، سؤال اصلی دیگر این نیست که «وام چقدر افزایش یافته»، بلکه این است که کدام خانوار ایرانی واقعاً توان استفاده از این تسهیلات را دارد و قسط آن چه سهمی از درآمد ماهانه را می‌بلعد؟ 

یک پژوهشگر حوزه معماری و شهرسازی می‌گوید: افزایش سقف فعلیِ دو میلیاردی هنوز فاصله زیادی با قیمت مسکن در تهران دارد؛ چرا که اگر هزینه خرید اوراق را از آن کم بکنیم، آنچه باقی می‌ماند یک میلیارد و ۶۰۰ یا ۶۵۰ میلیون خواهد بود. 

بر اساس مصوبه جدید هیئت عالی بانک مرکزی، سقف تسهیلات خرید و ساخت مسکن در تهران برای متقاضیان انفرادی به یک میلیارد تومان و برای زوجین به دو میلیارد تومان رسیده است. این سقف در مراکز استان‌ها و شهرهای بالای ۲۰۰ هزار نفر برای افراد ۸۰۰ میلیون و برای زوجین یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان تعیین شده و در سایر مناطق نیز به ۶۰۰ میلیون تومان برای افراد و یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان برای زوجین رسیده است. 

همزمان سقف وام جعاله نیز از ۲۸۰ میلیون به ۴۰۰ میلیون تومان افزایش یافته است. 

اما افزایش رقم اسمی تسهیلات الزاماً به معنای افزایش متناسب قدرت خرید نیست؛ زیرا خانوار باید همزمان سه مسئله را حل کند: تأمین آورده خرید، پرداخت هزینه اوراق و توان بازپرداخت اقساط سنگین در سال‌های آینده. 

قسط ۲۰ میلیون تومانی در برابر درآمد ۲۲ میلیونی

برای بررسی میزان دسترسی خانوارها به این وام، می‌توان حداقل دریافتی یک کارگر سرپرست خانوار چهار نفره را مبنا قرار داد. این رقم حدود ۲۲ میلیون تومان در ماه است. 

در سوی دیگر، قسط وام یک میلیارد تومانی خرید مسکن در تهران حدود ۲۰ میلیون تومان برآورد می‌شود. به این ترتیب، اگر یک خانوار حداقل‌بگیر بخواهد وام یک میلیارد تومانی را دریافت کند، حدود ۹۱ درصد درآمد ماهانه‌اش صرف پرداخت قسط خواهد شد. 

از درآمد ۲۲ میلیون تومانی، تنها حدود دو میلیون تومان پس از پرداخت قسط باقی می‌ماند؛ رقمی که باید هزینه‌های چهار نفر خانوار را پوشش دهد. 

بنابراین، خانوار حداقل‌بگیر اگرچه ممکن است از نظر نیاز به مسکن یکی از اصلی‌ترین گروه‌های هدف تسهیلات باشد، اما از منظر توان بازپرداخت، عملاً در ضعیف‌ترین موقعیت قرار دارد. این همان تناقضی است که سیاست تسهیلاتی جدید با آن مواجه است: گروهی که بیشترین نیاز را به وام دارد، لزوماً توان استفاده از آن را ندارد. 

اقساط برای درآمدهای مختلف چقدر سنگین است؟ 

اگر قسط ماهانه وام یک میلیارد تومانی را حدود ۲۰ میلیون تومان در نظر بگیریم، سهم این قسط از درآمد خانوارها به شکل محسوسی تغییر می‌کند. 

منبع: اقتصادنیوز